Wytyczne dotyczące etyki publikacyjnej stosowane w czasopiśmie

„Progress on Chemistry and Application of Chitin and its Derivatives”

Zasady etyki publikacyjnej przyjętej przez PCACD mają na celu przeciwdziałanie nieuczciwym praktykom publikacyjnym i są w zgodzie z wytycznymi Komitetu do spraw Etyki Publikacyjnej (COPE)

Zasady etyki publikacyjnej obowiązujące Wydawcę i Redaktora Naczelnego:

1. Celem czasopisma jest popularyzacja na arenie międzynarodowej i krajowej wiedzy w zakresie badań i zastosowań chityny, chitozanu oraz ich pochodnych we wszystkich dziedzinach nauki i życia. Cel realizowany jest poprzez publikowanie recenzowanych artykułów naukowych, które wnoszą istotny wkład w rozwój nauki.
2. Wszystkie zgłoszone manuskrypty podlegają wstępnej ocenie redakcyjnej. Manuskrypty spełniające wymagania czasopisma są kierowane do recenzji naukowej. Każdy artykuł przyjęty do publikacji musi zostać oceniony przez co najmniej dwóch niezależnych recenzentów zewnętrznych. Redaktor Naczelny może odrzucić manuskrypt na etapie wstępnej oceny, bez kierowania go do recenzji.
3. Redaktor Naczelny dokonuje doboru recenzentów, biorąc pod uwagę ich kompetencje, dorobek naukowy i dotychczasową rzetelność w recenzowaniu.
4. Decyzje dotyczące przyjęcia lub odrzucenia manuskryptów podejmuje Redaktor Naczelny, uwzględniając opinie recenzentów dotyczące oryginalności, wartości naukowej, zastosowanych metod badawczych, aktualności tematyki, wykorzystanej literatury oraz poprawności i rzetelności przedstawionych wyników.
5. Wydawca przeciwdziała konfliktom interesów mogącym wystąpić z powodu powiązań (rodzinnych, towarzyskich, zawodowych) między autorem dzieła a recenzentem.
6. Wydawca stosuje wszelkie dostępne środki w celu zapobiegania plagiatom i publikacji fałszywych danych.
7. Wydawca przeciwdziała takim negatywnym zjawiskom, jak ghostwriting (autorstwo-widmo – pominięcie w wykazie autorstwa osób, które tworzyły publikację) i guest authorship (autorstwo gościnne lub grzecznościowe – przypisanie autorstwa osobom, które nie uczestniczyły w tworzeniu dzieła).
8. Wydawca i Redakcja dokumentują zgłoszenia oraz stwierdzone przypadki nierzetelności naukowej i naruszeń zasad etyki publikacyjnej. Każde uzasadnione podejrzenie podlega odpowiedniej weryfikacji, z zachowaniem bezstronności i poufności. W uzasadnionych przypadkach Redakcja może zwrócić się do instytucji zatrudniających Autorów lub innych właściwych instytucji w celu wyjaśnienia sprawy, zgodnie z wytycznymi COPE.
9. Wydawca oraz Redaktorzy mogą na etapie procesu redakcyjnego (przed publikacją tekstu) na drodze dyskusji dokonywać korekty tekstów.
10. Redakcja zastrzega sobie prawo do wprowadzania przed publikacją drobnych korekt redakcyjnych, takich jak poprawki pisowni, interpunkcji i formatowania, o ile nie zmieniają one treści naukowej ani znaczenia przedstawionych wyników. Zmiany o charakterze merytorycznym wymagają uzgodnienia z Autorami. Po opublikowaniu artykułu jego oryginalna wersja nie jest zastępowana zmodyfikowanym plikiem. Istotne błędy i nieprawidłowości są rozpatrywane zgodnie z procedurami dotyczącymi sprostowań, korekt i retrakcji publikacji.
11. Redakcja wspiera politykę otwartego dostępu. Czasopismo jest publikowane w otwartym dostępie (Open Access), co oznacza, że wszystkie treści są dostępne bezpłatnie dla użytkowników i instytucji. Wszystkie teksty są publikowane w wersji elektronicznej. Redakcja dąży do archiwizacji tekstów w różnych bazach danych.
12. Redakcja zachęca Autorów do archiwizacji danych badawczych w otwartych repozytoriach danych badawczych. Redakcja nie wymaga od Autorów załączania danych badawczych. W wybranych przypadkach Redakcja może jednak zwrócić się do Autora o dostarczenie danych badawczych (np. zgłoszonych do Redakcji problemów z integralnością przedstawianych danych lub duplikowaniem danych).
13. Wydawca zobowiązuje się do poszanowania autorskich praw osobistych Autorów, a w szczególności do respektowania prawa do autorstwa, dbania o renomę oraz dobrą sławę Autorów oraz utworu.
14. Wydawca prowadzi niezależną i bezstronną politykę wydawniczą.
15. Wydawca zapewnia rzetelny i profesjonalny proces wydawniczy, w tym proces redakcyjny.
16. Wydawca dochowuje wysokich standardów edytorskich.
17. Wydawca zapewnia poufność i bezpieczeństwo przetwarzania danych osobowych.

Zasady etyczne obowiązujące Autorów:

1. Autorem może zostać uznana osoba, która spełnia kryteria autorstwa: (a) wniosła istotny wkład w koncepcję, projekt, wykonanie, pozyskanie danych lub analizę/interpretację badania, (b) opracowała manuskrypt lub dokonała jego istotnej krytycznej korekty pod względem ważnej treści intelektualnej, (c) widziała i zatwierdziła ostateczną wersję artykułu oraz zgodziła się na jego przesłanie do publikacji. Wszystkie osoby, które wniosły znaczący wkład w pracę opisaną w manuskrypcie, ale nie spełniają wszystkich kryteriów autorstwa, nie powinny być wymienione jako autorzy, lecz powinny być uznane w sekcji „Podziękowania”. Za wskazane autorstwo lub współautorstwo odpowiada autor korespondujący, który zaświadcza, że wszyscy współautorzy widzieli i zatwierdzili ostateczną wersję manuskryptu oraz zgodzili się na jego przesłanie do publikacji.
2. Zmiany w składzie lub kolejności Autorów są dopuszczalne wyłącznie przed ostateczną akceptacją manuskryptu do publikacji. Każda taka zmiana wymaga uzasadnienia, pisemnej zgody wszystkich Autorów wymienionych przed i po proponowanej zmianie oraz zatwierdzenia przez Redaktora Naczelnego. W tym celu należy wypełnić i podpisać formularz Change of Authorship Form, dostępny na stronie czasopisma. Po ostatecznej akceptacji manuskryptu zmiany autorstwa nie są dopuszczalne w ramach standardowego procesu redakcyjnego.
3. Autorzy są zobowiązani do zgłaszania oryginalnych prac, wolnych od plagiatu oraz nieuprawnionego ponownego wykorzystania wcześniej opublikowanych treści własnego autorstwa (autoplagiatu). Zasady dotyczące dopuszczania preprintów określono w punkcie 4.
4. Autorzy oświadczają, że zgłoszony manuskrypt jest oryginalny, nie narusza praw osób trzecich, nie został wcześniej opublikowany jako artykuł naukowy i nie jest jednocześnie rozpatrywany przez inne czasopismo. Wcześniejsze udostępnienie manuskryptu jako preprintu nie wyklucza jego zgłoszenia do PCACD, pod warunkiem ujawnienia tego faktu oraz podania DOI lub adresu URL preprintu podczas zgłoszenia. Po opublikowaniu artykułu w PCACD Autor korespondencyjny jest zobowiązany do uzupełnienia rekordu preprintu o dane bibliograficzne i DOI ostatecznej wersji wydawniczej, o ile repozytorium umożliwia taką aktualizację.
5. Wykorzystane przez Autorów materiały innych osób muszą być odpowiednio oznaczone.
6. Wszystkie wykorzystane przy tworzeniu publikacje muszą być wymienione w wykazie źródeł (bibliografii załącznikowej).
7. Autorzy są zobowiązani do ujawnienia wszelkich konfliktów interesów, które mogłyby wpływać na wyniki lub ich interpretację w manuskrypcie. Wszystkie źródła finansowania pracy powinny być ujawnione.
8. Autorzy są zobowiązani do aktywnego udziału w procesie recenzji, odpowiadając na prośby redaktorów o surowe dane, wyjaśnienia i potwierdzenie zatwierdzenia etycznego, ewentualnych zgód pacjentów i uprawnień autorskich. W przypadku pierwszej decyzji o „konieczności poprawek”, autorzy powinni odpowiedzieć na uwagi recenzentów w odpowiednim terminie i ponownie przesłać swój manuskrypt do czasopisma do określonego terminu.
9. Autor/autorzy mogą na etapie procesu redakcyjnego (przed publikacją tekstu) na drodze dyskusji dokonywać korekty tekstów.
10. Przekazane przez Autorów teksty są publikowane na podstawie udzielonych Wydawcy nieodpłatnych autorskich licencji wydawniczych, regulujących wszelkie sprawy prawo autorskie. Brak złożenia oświadczenia o udzieleniu nieodpłatnej licencji na wykorzystanie utworu uniemożliwia publikację artykułu w czasopiśmie.
11. Autor zapewnia, że prawa autorskie do utworu udzielone Wydawcy na podstawie nieodpłatnej licencji w dacie jego przyjęcia przez Wydawcę nie będą ograniczone jakimikolwiek prawami osób trzecich, korzystanie z utworu i rozporządzanie nim przez Wydawcę nie będą naruszać dóbr osobistych ani praw osób trzecich.
12. Kiedy autorzy odkryją istotny błąd lub nieścisłość w swoim opublikowanym artykule, obowiązkiem autorów jest niezwłoczne poinformowanie Redakcji.

Zasady etyczne obowiązujące Recenzenta

1. Osoba otrzymująca propozycję przygotowania recenzji zobowiązana jest ocenić swoje kompetencje merytoryczne oraz praktyczne możliwości sporządzenia recenzji w wyznaczonym terminie, a w razie wątpliwości w tym zakresie – odmówić recenzowania.
2. Recenzent zobowiązany jest wykonać recenzję w ustalonym terminie. Jeżeli z niemożliwych wcześniej do przewidzenia powodów nie jest w stanie dotrzymać terminu, powinien niezwłocznie poinformować o tym Wydawcę.
3. Recenzent nie powinien podejmować się swojego zadania w warunkach występowania konfliktu interesów lub zachodzenia okoliczności sprawiających, że o taki konflikt strony postępowania mogą być podejrzewane.
4. Recenzent ma obowiązek dokładnie zapoznać się z recenzowanym dziełem i dochować wszelkich starań, aby rzetelnie i uczciwie ocenić jego wartość.
5. W procesie recenzowania uwzględniane są następujące kryteria: oryginalny i naukowy charakter zgłoszonego tekstu; sposób realizacji celów naukowych i jasna prezentacja problemu badawczego; właściwe wykorzystanie literatury przedmiotu; należyte uzasadnienie twierdzeń i wniosków, zgodność z wymaganiami merytorycznymi i formalnymi opisanymi w „Informacji dla Autorów”.
6. Recenzent nie ujawnia osobom nieupoważnionym informacji na temat zgłaszanych do wydania utworów (z wyjątkiem osób zaangażowanych w proces wydawniczy). Wyniki badań, dane, opinie, twierdzenia zawarte w tekście zgłoszonym do publikacji nie mogą być wykorzystane przez recenzenta w jego własnych badaniach do czasu publikacji artykułu.
7. Recenzent może na etapie procesu redakcyjnego (przed publikacją tekstu) na drodze dyskusji proponować korektę tekstów.

Zapobieganie plagiatom i ich wykrywanie

1. Plagiat we wszystkich formach stanowi nieetyczną praktykę i nie jest akceptowany.
2. W przypadku podejrzenia plagiatu Redakcja przeprowadza odpowiednią weryfikację, zwracając się o wyjaśnienia do Autorów oraz, w razie potrzeby, konsultując się z recenzentami lub niezależnymi ekspertami. Potwierdzenie plagiatu w zgłoszonym manuskrypcie skutkuje jego odrzuceniem. W przypadku wykrycia plagiatu w artykule już opublikowanym stosuje się odpowiednie procedury postpublikacyjne, w tym retrakcję, jeżeli jest ona uzasadniona.
3. Redakcja nie akceptuje nieuprawnionego ponownego wykorzystywania wcześniej opublikowanych treści własnego autorstwa, które mogłoby wprowadzać w błąd co do oryginalności zgłoszonej pracy. W przypadku podejrzenia autoplagiatu Redakcja przeprowadza odpowiednią weryfikację i podejmuje decyzję na podstawie jej wyników. Wcześniejsze udostępnienie manuskryptu jako preprintu, zgodnie z zasadami czasopisma, samo w sobie nie jest traktowane jako autoplagiat.

Zapobieganie “ghostwritingu” i “guest authorship”

1. Redakcja wymaga od Autorów i Współautorów wskazania w manuskrypcie rodzaju wkładu poszczególnych Autorów i Współautorów w powstanie dzieła.

Wykorzystanie narzędzi sztucznej inteligencji (AI) przez Wydawcę, Redakcję oraz Autorów

1. Wydawca i redakcja nie przekazują przesłanego manuskryptu ani żadnej jego części do generatywnego narzędzia AI, mogącego naruszyć poufność i prawa własności autorów, czy też prawa do prywatności danych.
2. Narzędzia takie jak ChatGPT i inne duże modele językowe (LLM) nie spełniają kryteriów autorstwa i dlatego nie mogą być wymieniane jako autorzy w rękopisach.
3. Redaktorzy nie wykorzystują generatywnej sztucznej inteligencji ani technologii wspomaganych przez sztuczną inteligencję do pomocy w ocenie lub procesie decyzyjnym o przyjęciu/odrzuceniu manuskryptu. Za proces redakcyjny, ostateczną decyzję i jej przekazanie autorom odpowiedzialność ponosi Redaktor/Redaktor naczelny.
4. Autorzy mogą korzystać z generatywnej sztucznej inteligencji i technologii wspomaganych przez AI wyłącznie do korekty językowej i stylistycznej manuskryptu, w tym poprawy gramatyki, pisowni, interpunkcji oraz czytelności tekstu, pod warunkiem, że narzędzia te nie generują ani nie modyfikują treści naukowej. Wykorzystanie AI do tworzenia tekstu naukowego, danych, wyników, interpretacji, pozycji bibliograficznych lub ilustracji naukowych jest niedopuszczalne. Autorzy ponoszą pełną odpowiedzialność za rzetelność i integralność zgłoszonego manuskryptu. Wykorzystanie AI wyłącznie do korekty językowej i stylistycznej nie wymaga odrębnej deklaracji.